Angst: van bezorgdheid tot paniek

Angst

Iedereen is wel eens angstig, soms zelfs meer dan we willen toegeven. Angst zit verweven in het leven op verschillende niveaus, dit kan variëren van bezorgdheid of zorgelijk, over ongerustheid of onrust, tot echte verlammende angst.

Hoewel angst in wezen irreëel is, wordt die als heel reëel waargenomen met inbegrip van lichamelijke reacties die nog meer angst kunnen geven. Dit komt door de oorspronkelijke betekenis van angst in ons leven. Angst is namelijk een natuurlijk ingebouwd mechanisme dat we meegekregen hebben om te kunnen overleven. Zonder angst zouden we zomaar bijvoorbeeld een prachtige tijger gaan aaien zonder er even bij stil te staan dat die ouwe rakker misschien wel trek heeft in een warm stukje vlees.

Angst uit zich in twee mogelijke reacties: actie (vluchten/vechten) of blokkeren. Deze vertalen zich in:

  • Vluchten: vermijdingsgedrag, de angst ontkennen of negeren (en inwendig kapot gaan), paranoia, fobieën,…
  • Vechten: woede (een uiting van machteloosheid of frustratie die allebei steunen op angst), overbezorgdheid uiten, perfectionisme, macht uitoefenen, dwangneurosen,…
  • Blokkeren: verdriet, slachtoffer, schuldgevoelens, depressie, faalangst, paniek,…

 
Angst kan verstrekkende gevolgen hebben: het haalt je zelfbeeld, je zelfvertrouwen en je eigenwaarde langzaam maar zeker onderuit, met een neerwaartse spiraal tot gevolg. Soms zelfs zodanig dat er angst voor de angst optreedt. Angst kan dus heel traumatisch zijn en als een echte stoornis je leven beheersen.
Angst kan ook heel subtiel aanwezig zijn, bijna onmerkbaar. Je vermijdt dingen, gaat situaties uit de weg, je doet de dingen anders dan dat je eigenlijk zou willen, je staat langer (of vaker) stil bij bepaalde gebeurtenissen. Het kan zijn dat je beseft dat je terughoudend bent, het kan ook zijn dat je er van overtuigd bent dat je ‘gewoon’ handelt. Toch zal er een onbestemde onzekerheid zijn die aan je knaagt.

Op welke manier dan ook, angst hindert je niet alleen in je dagelijks leven, het creëert ook een hoop stress en verbruikt ontzettend veel energie. Je kan je futloos en leeg voelen. Soms komen er zelfs lichamelijke klachten. Die lichamelijke klachten zijn met geen medicijnen te genezen zonder dat je eerst de basis, de irreële angst, wegneemt.

Maar wat is angst in het gewone leven eigenlijk ? ANGST = Aangeleerde Negatieve Gedragspatronen Systematisch Toegepast. Misschien nog eens herhalen: angst zijn aangeleerde, negatieve gedragspatronen, die we systematisch toepassen. Dieren kennen ook angst, maar doordat dieren niet kunnen redeneren, werkt het bij hen instinctief. Bij mensen is dat ook zo, maar omdat wij wel kunnen nadenken, zijn we in staat om verbanden te leggen: als dit, dan dat… Het probleem is echter dat wij in het verleden af en toe ’foute’ verbanden, die toen misschien juist leken, ergens in ons onderbewuste vastgelegd hebben. Meestal gebeurde dit op een zwak of emotioneel moment. Deze verbanden zijn daar blijven zitten tot de dag van vandaag en ze zijn zelfs uitgegroeid tot conclusies die we met onze ratio niet meer kunnen wegvegen. Ze zijn letterlijk vastgegroeid. Een eerste voorbeeld hiervan is iemand die zich als kind ooit tijdens vertraagd verkeer ontzettend ziek voelde, later een afkeer/angst voor files had zonder te weten waarom.  Een tweede voorbeeld is dat iemand op volwassen leeftijd nog steeds bang is of op zijn minst een beklemmend gevoel heeft bij het passeren van de school waar hij/zij als kind gepest werd.

Het zijn deze verbanden en conclusies die tot niets meer dienen die ons nu parten spelen. Onbewust. Gelukkig kun je hier doorheen breken. Met kleine stapjes en de hulp van iemand die je hierbij op een positieve, geduldige manier bijstaat, kan je al een eind ver raken om met je angsten om te gaan. Lukt dat niet zo goed, dan is er nog hoop. Elke vorm van angst heeft zijn oorsprong in het verleden. Met hypnotherapie en regressietherapie kan de oorzaak van je angst heel snel opgespoord worden. Hetzij via suggesties, systematische ontwenning in hypnose, heling van het toenmalig gekwetste kind of een combinatie van deze methoden, kun je de angst aanpakken waardoor je terug kunt genieten van alles wat je tot nu moest ontwijken. Meestal wordt bovendien nog een flinke ondersteuning van het zelfbeeld, het zelfvertrouwen en de zelfverzekerdheid meegegeven, zodat je weer ten volle in het leven kan staan en ervan genieten.